भोजपुरी जरनल Bhojpuri Journal
सृ. Kaatik 9117 October 2017 CE
भोजपुरी जरनल > एगो ग्लोबल मासिक जरनल:
जे "अंतर्राष्ट्रीय भोजपुरी इस्कूल" के उद्देश प काम करेला, जे नीचे देल गइल बा.
जे संसार के सब भोजपुरिआ लोगन आ भोजपुरी प्रेमीयन से निहोरा करता कि एह उद्देस के आधार प
रउआ आपन "भोजपुरी कृती, रचना"
'भोजपुरी जरनल' सम्पादक के पास भेज दीं;
जदी ई कृति, रचना एह जरनल के उद्देस के अनुसार होइ त,
ऒकरा के जरनल में खुसी खुसी स्थान देल जाइ, बिना कवनो मुआवजा के.
Bhojpuri Journal > Ego Global maasik Jarnal ha
je "AntarraasTreey Bhojpuri eSkool" ke pa kaam karelaa
je neece del gail baa:
Je Sansaar ke sab Bhojpuria logan aa Bhojpuri premian se nihoraa karataa ki eh uddes ke aadhaar pa, rauaa aapan "Bhojpuri Kriti, racanaa"
Bhojpuri Journal ke Sampaadak ke paas bhej dee`,
jadi ee Kriti eh jarnal ke uddes ke anusaar hoi, ta okaraa ke eh jarnal me` khusi khusi sthaan del jaai, binaa kawano muaavajaa ke.
सम्पादक: "भोजपुरी जरनल":
डा पंडित देवदत्त शर्मा : ईमेल: deodutta05@yahoo.com Mob. +918826601985
Editer: "Bhojpuri Journal":
: Dr Pt Deo Dutta Sharma. Email: deodutta05@yahoo.com Mob. +918826601985
"भोजपुरी जरनल" के उद्देस: "Bhojpuri Journal" ke Uddes:
"अंतर्राष्ट्रीय भोजपुरी इस्कूल", 'Inbho', 'भोजपुरी जरनल' के उद्देस:
'AntarraasTreey Bhojpuri eSkool’, 'InBho', 'Bhojpuri Journal' ke uddes:
'अंतर्राष्ट्रीय भोजपुरी इस्कूल ' संसार के ऊ लोगन के एगो इस्कूल ह, जे भोजपुरी भाषा , कला , साहित्य, आ संस्कृति से प्रेम करेलन आ एह सभन के औरु जादा सीखे आ बढ़ावे के चाहेलन.
‘AntarraasTreey Bhojpuri eSkool’, Sansaar ke uu logan ke ego ‘eSkool’ ha~, je Bhojpuri Bhaasaa, Saahitya aa Sanskriti se prem karelan, aa eh sabhan ke auru jaadaa seekhe aa baD*aawe ke caahelan.
भोजपुरी भाषा के जरिए ई लोग विज्ञान, कला, मेडिअ , तकनिकी, मैनेजमेंट, पत्रकारिता,
खेती, व्यापार, आ दूसर धंधा में
"संसार में लीक से हट के ज्ञानवर्धनो करे के उद्देस रखेलन,
बिना कवनो जाती, रेलिजन, के भेद भाव के,
सब के कल्यान खातिर."
Bhojpuri bhaasaa ke jarie ee log Vigyaan, Kalaa, MeDiaa, Taknaki, ManejmenT, Patrakaaritaa,
Kheti, Vyaapaar aa dusar dhandhaa me`
“Sansaar me` leek se haT ke Gyaanvardhano kare ke uddes rakhelan
binaa kawano jaati, relijan ke bhed bhaav ke,
sab ke Kalyaan khaatir”.
[Aim of International Bhojpuri eSkool, InBho, Bhojpuri Journal:
‘International Bhojpuri eSkool’, is a school for those persons who love Bhojpuri language, art,
literature, culture and wish to learn and develop the same.
The enhancement of Science, Art, Media, Technology, Management, Journalism, Agriculture, Business
and other Professions also aiming for
“Enhancing the knowledge without sticking to the conventional methodologies for the good of all:
irrespective of tribes, ethnicity, religions, country or planet of origin".
Hamni ke 'Global Bhojpuri', InBho, 'Bhojpuri Journal' ke ‘Roman’ caahe ‘Devanaagari’ lipi me` likh sakile "AntarraasTreey Bhojpuri eSkool" ke anusaar.
We may use either Roman or Devanagari script for writing 'Global Bhojpuri', InBho and 'Bhojpuri Journal'
according to the "International Bhojpuri eSkool".
** 25.10.2017 Demand to include Bhojpuri in the Eighth Schedule of the Constitution of India
at www.sentinelassem.com
Credit: Journal of aaaamulti - Disciplinary Research ISSN: 2348 - 2052, Vol.1, Issue 6
Available at www.express-journal.com
"A Brief Study of the Language Specified into Schedule VIII of the Indian Constitution."
By Dr MD Sohel Rana, Asstt. Prof., English Language, Jazan University, Kingdom of Saudi Arabia.
> This Study paper is worth seeing
** 'Bhojpuri ke Suruaat'
Dher log kuchuo kuchuo likhale baRe
'Bhojpuri ke Suruaat'
pa, baakir hamaraa ee naikhe samajh me` aail ki kaa
'Bhojpuri ke Suruaat' ke Raajaa Bhoj se kuchuo lebe debe ke baa ki naa?
Ehee se Da Pt Deva Datta Sharmaa ke
"Bhojpuri Bhaasaa ke Suruaat pa ego Khoj"
neece del jaataa:
भोजपुरी भाषा के इतिहास भूगोल
Bhojpuri Bhaasaa ke Itihaas Bhoogol
History Geography of Bhojpuri Language
(द्विभाषी Dwibhaasi Bilingual: भोजपुरी Bhojpuri bho, English en)
संसकरण - Sanskaan: 2sar. "Bhojpuri Jarnal" 18.06.9117 2nd Edition in "Bhojpuri Journal" 25.08.2017 CE
"International Bhojpuri eSkool" InBho: Sri: 26.12.9113, 13.03.2014 AD > 1st Edition
लेखक: डा पंडित देवदत्त शर्मा Lekhak: Da Pt Deva Datta Sharmaa
By Dr Pt Deo Dutta Sharama
सर्वाधिकार सुरक्षित: लेखक आ ‘प्रकाशक भोजपुरी जरनल' के पास.
बाकिर एकर कवनो भाग के उपयोग कइल जा सकेला, सही उद्धरण के साथ
Sarvaadhikaar Suraxit: Lekhak, aa Prakaashak 'Bhojpuri Jarnal' ke paas.
Baakir ekar kawano bhaag ke upayog kail jaa sakelaa, sahee uddharan ke saath.
All Rights reserved with: The Author, and Publisher: 'Bhojpuri Journal'.
However, any part of this Book can be reproduced with proper reference, except for the commecial uses.
ॐ श्री गणेशाय नमः
Om Shri Ganeshaaya nama:
Bowing to Lord Ganesh
भोजपुरी भाषा के इतिहास भूगोल
Bhojpuri Bhaasaa ke Itihaas Bhoogol
History Geography of Bhojpuri Language
Today on 25.08.2017 CE => आज सृ. Aaj Sri 18.06.9117
=> विक्रमाब्द: भादो अँजोरीया चउठ 2074 गणेशोत्सव, श्री गणेश चतुर्थी.
Vikramaabda: Bhaado A`joriyaa CauTha 2074 Ganeshotsav,
Shri Ganesh Caturthi.
विषय सूचि Content
0. शुरुआती Suruaati Introduction
1. 2-सर संसकरण सृ 18.06.9117, श्री गणेश चतुर्थी 2sar Sanskaran Sri: 18.06.9117, Shri Ganesh Caturthi.
[History Geography of Bhojpuri: 1st Edition 13.03.2014, 2nd Edition:
1.1 प्रादुर्भाव काल: Praadurbhaav Kaal: [Developmental Era]: 25.08.2017 (For detail: Go to posts of previous days)]
1.2 उद्भव स्थल Udbhav Sthal: [Place of Origin]:
2.
0. शुरुआती Suruaati Introduction
0.1 "सृ. 9117” के पूरा रूप: "Sri: 9117" ke pooraa roop:
"सृष्ट्याब्द 1 972 949 117” ha, जे ऋग्वेद (संगीतमय ज्ञान के धरोहर) के अनुसार, ई बतावेला कि आज से पक्का अतने बारिस पहिले
"धरती प पहिला जीवधारी के जनम भइल"
"SrizTyaabda 1 972 949 117" je Rigveda (Sangeetmay Gyaan ke dharohar) ke anusaar ee bataawelaa ki atane baris pahile
"Dharati pa pahilaa Jeevadhaari ke janam bhail."
Sristyabda Sri: 9117” in its full form means:
“Sristyabda: 1 972 949 117”, which according to Rigveda (The Singing Treasure of Knowledge) shows that ‘The Year of Sristi = Birth of ‘the First Living Being’ on the Earth occurred exactly: 1 972 949 117 years ago from now, (2017 CE).
0.2 भोजपुरी आज संसार के 15 सब से ज्यादा बोले जाए वाला भाषा सब में 7म स्थान प बा (नीचे देखीं).
बाकिर भारते में एकरा के सृ 9047 से 9114 तक निकम्मा दुराव करे वाला कांग्रेस आ UPA सरकार मान्यता ना देलस.
Bhojpuri aaj Sansaar ke 15 sab se jaadaa bole jaaye waalaa bhaasaa sab me` 7m sthaan pa baa (neece dekhi`).
Baakir Bhaarate me` ekaraa ke Sri: 9047 se 9114 tak nikamma duraaw karewaalaa UPA Sarkaar Maanyataa naa delas.
अब भारत के प्रगतिशील NDA सरकार "भोजपुरी भाषा" के सँविधान के 8 म अनुसूची शामिल करे प काम करता, आशा बा कि जल्दीए एकरा के मान्यता मिली.
Ab Bhaarat ke pragatisheel NDA Sarkaar "Bhojpuri Bhaasaa" ke Samvidhaan ke 8m Anusuci me` saamil kare pa kaam karataa, aashaa baa ki jaldiye ekaraa ke maanyataa mili.
Now Bhojpuri is the 7th among the 50 most common languages of the World (see below details).
However, Bhojpuri was not recognized by the non-working discriminatory UPA Government of India from 1947 CE to 2014 CE, but now the new progressive NDA Government of india has taken actions for inclusion of "Bhojpuri Language" under Article-8 of the Constitution, there by recognizing the same.
भोजपुरी इतिहास भूगोल: 1म संस्करण 26.12.9113. (विस्तार खातिर पहिले के पोस्ट देखीं Vistaar khaatir pahile ke post dekhi` rauaa).
Bhojpuri ke Itihaas Bhoogol: 1m Sanskaran: 26.12.9113. (Vistaar khaatir pahile ke kuch din ke post dekhi` rauaa).
History Geography of Bhojpuri: 1st Edition 13.03.2014.
1. 2-सर संसकरण सृ 18.06.9117, श्री गणेश चतुर्थी 2sar Sanskaran Sri: 18.06.9117, Shri Ganesh Caturthi.
[History Geography of Bhojpuri: 1st Edition 13.03.2014, 2nd Edition, 25.08.2017 (For detail: Go to posts of previous days)]:
1.1 प्रादुर्भाव काल: Praadurbhaav Kaal: [Development Era]:
आज विक्रमाब्द 2074 => आज से पक्का 2074 बरिस पहिले श्री विक्रमादित्य के राजगद्दी भइल रहे उज्जैन, भारत में, जे सब भारतीय गिनत आवतारे, बाकिर पच्छिमी इतिहासकार के ई सब मालुमे नइखे.
Aaj Vikramaabda 2074 => Aaj se pakkaa 2074 baris pahile Shri Vikramaaditya ke Raajagaddi bhail rahe Ujjain, Bhaarat me` je sab Bhaarateeya ginat aawataare, baakir Pacchimi Itihaaskaar ke ee sab maalume naikhe*1.
भारतीय लोगन के अनुसार श्री राजा भोज, श्री विक्रमादित्य पीढ़ी में 6, 7 पुस्त बाद भईल रहे. एह से जदी 1 पुस्त में 30 बारिस बीतत रहे, त भोज राजा श्री विक्रमादित्य के 180 से 210 बरिस बाद भइलन.
एह से राजा भोज के शासन काल भइल विक्रमाब्द 180 से 210 = ~ 200 => आज से 2074 - 200 = 1874 बरिस पहिले.
Bhaarateeya logan ke anusaar Shri Raajaa Bhoj, Shri Vikramaaditya ke peeD*ee me` 6, 7 pust baad bhail rahan. Eh se jadee 1 pust me` 30 baris beetat rahe, ta~ Bhoj Raajaa Shri vikramaaditya ke 180 se 210 baris baad bhaile.
Eh se Raajaa Bhoj ke Saasan kaal bhail Vikramaabda 180 se 210
= ~ 200 => Aaj se 2074 - 200 = 1874 Baris pahile.
जदि 60 - 70 बरिस 'भोजपुरी भाषा' के उद्वव के संक्रमण काल मानल जाय त, 'भोजपुरी भाषा' के जनम भइल ~ 210 CE, चाहे विक्रमाब्द ~ 267 में.
Caahe KhrisTyaabda 2017 - 1874 = 143 CE.
Jadi 60 se 70 baris 'Bhojpuri Bhaasaa' ke udbhav ke sankraman kaal maanee jaa, ta
Bhojpuri Bhaasaa ke Janam kaal bhail ~ 210 CE, caahe Vikramaabda ~ 267 me`.
Raja Bhoj had been in KhrisTyaabda: 257 CE
*** Bhojpuri Sri: ~7300 - 7400 me` suru bhail.
=> सृष्टयाब्द SrizTyaabda: 1 972 947 367 or सृ Sri: 7367 छोट में choT me`.
=> भोजपुरी आज 1700 - 1800 बरिस के भइल Bhojpuri aaj 1700 - 1800 baris ke bhail.
Bhojpuri is 1700 - 1800 year old today.
Bhojpuri Started in the 3rd and 4th Centuri CE.
1.2 उद्भव स्थल Udbhav Sthal: Place of Origin:
1.2.1 "आरा, छपरा, आ बल्लिया के त्रिपुण्ड” जेकर केंद्र बा ‘ज्ञानपुर’ "Knowledge Park"; जे में से पहिलका दुनो भोजपुर आ सारण जिला बिहार में बा, आ बल्लिया उत्तर प्रदेश में, जहवा` से भोजपुरी के विस्तार शुरू भइल.
"Aaraa, Chapraa aa Balliaa Jilan ke tripunDa" se Bhojpuri ke vistaar suru bhail, jekar kendra "Gyanpuram*2: Knowledge Park" me` baa; je me` pahilkaa duno Bihaar me` baa, jabki antim baa Uttar Pradesh me`.
Bhojpuri started developing from "The triangle of Ara, Chapra and Ballia" whose center is village 'Gyanpuram: Knowledge Park’; and of which the former two lie in Bhojpur and Saaran districts of Bihar, whereas the latter one is a district of Uttar Pradesh.
भारत में उत्तर प्रदेश में बिहार से ज्यादा भोजपुरिआ लोग बाड़न.
Bhaarat me` Uttar Pradesh me` Bihaar se jaadaa Bhojpuriaa log baaRan.
There are more Bhojpurias in Uttar Pradesh than in Bihar in India.
आज भारत के 6 प्रांतन में भोजपुरी बोलल जाला: बिहार, उत्तर प्रदेश, झाड़खंड, मध्य प्रदेश, छत्तीसगढ़ आ दिल्ली में.
दूसर प्रांतन के अनेक जिला में आ बड़ बड़ शहरन भोजपुरी बोलल जाला: आसनसोल, दुर्गापुर, विशाखापट्टनम, दुर्ग - भिलाई, मुंबई, राउरकेला आदि
Aaj Bhaarat ke 6 praantan me` Bhojpuri bolal jaalaa: Bihaar, Uttar Pradesh, JhaaRakhanD, Madhya Pradesh, ChattisgaD*a, aa Dilli.
Dusar praantan ke anek jilaa me` aa baR baR shaharano me` Bhojpuri bolal jaalaa; jaise Aasansol, Durgaapur, VijagaapaTTanam, Durg-Bhilaai, Mumbai, Raaurkelaa, aadi me`.
Today in 6 provinces Bhojpuri is in use, like Bihar, Uttar Pradesh, Jharkhand, Madhya Pradesh, Chhattisgarha and Delhi.
Dusar praantan ke anek jilaa me` aa baR baR shaharano me` Bhojpuri bolal jaalaa; jaise Aasansol, Durgaapur, VijagaapaTTanam, Durg-Bhilaai, Mumbai, Raaurkelaa, aadi me`.
In many other provinces and large cities Bhojpuri is in use like in Asansol, Durgapur, Vishakhapattanam, Durg-Bhilai, Mumbai, Raurkela etc.
1.2.2 भाषा विज्ञान Bhaazaa Vigyaan: Linguistic Science:
Bhaazaa Vigyaan ke anusaar “Bhojpuri Bhaashaa" ke udgam: khaas ka ke Sanskrit, Praakrit aa Paali bhaashaa sab se bhail baa je me` dosaro bhaashaa ke sabda milal baaRe sa. Dekhi neece:
According to Linguistic Science Bhojpuri has developed from Sanskrit, Prakrit and Paali languages, borrowing many words and phrases from other local languages as well as fromPasto, Faarsee etc as shown below:
0. Sanskrit
> 1m Star > Praakrit and Paali
>> 2sar Star >> Bhojpuri, Banglaa, Awadhi, Maithili, Magahi, Raajasthaani, ChattisgaD*i, Bajjikaa, Angikaa ...
` >>> 3sar Star >>> Hindi, Urdu, ...
Tip.-1. Upar se saaf baa ki Bhojpuri ta~ Hindi ke booaa ha, naa ki dialect jaisan ki Dher Hindi ke log kahelan, aa dekhaadekhi dosaro log kahelan. Saayad oh logan ke ‘Bhaashaa Vigyaan' ke abcd-o naikhe maalum, aisan laagataa.
0. Sanskrit
> 1st Level > Praakrit and Paali
>> 2nd Level >> Bhojpuri, Banglaa, Awadhi, Maithili, Magahi, Raajasthaani, ChattisgaD*i, Bajjikaa, Angikaa ...
` >>> 3rd Level >>> Hindi, Urdu, ...
Note-1: Thus, Bhojpuri, Bangla, Awadhi, ... languages are the grand-daughters of Sanskrit.
Hindi, Urdu are the Niece of Bhojpuri, Bangla, Awadhi, ... languages.
Bhojpuri is not a dialect of Hindi as many 'Hindi Educationists, GOI officials etc say, due to the vested interest or ignorance.
1.2.3 Bhojpuri Sahitya: ego "drishya-Shravya-Kaavya":
Bhojpuri Literature: An AuDio-Visual-Art:
“Bhojpuri” jekar janam ta~ Sri: 7300 - 7400 me` Madhya Bhaarat ke Bhopaal ke niyare Bhojpur me` bhail jahawaa Raajaa Bhoj*1 ke raaj rahe, uhe Raajaa Bhoj jeh pa "Kahaa` Raajaa Bhoj, aa kahaa` Bhojawaa teli" ke kahaaut pooraa Uttari bharat me` prasiddha baa;
jekar raaj A se A (Anga-pradesh se Afgaanistaan) tak rahe.
Ehee gharee 'Bhojpuri Bhaasaa' ke janam bhail, baakir ekar Saahitya aaj ke jamaanaa ke “drishya-Shravya- kaavya” ke roop me` jor sor se kooT kooT ke bharal baa, je TV, film, Cinemaa aa InTerneT ke 'MakaRjaal pa poore Sansaar me` caaro or pasral baa.
Kaa ee jaroori baa ki kawano Saahitya ke bikaas khaali kaagaje aa kalame se hokhe?
Kaa hajaaro baris tak 'saswar Veda PaaTh' se Sanskrit Sahitya ke bikaas naa bhail?
Kaagaj pa Veda sab pustakaalayan ke sobhaa baD*aavataa, katanaa log okaraa ke paD*ataaran, baakir 'Lokmaanya Brhmacaryaashram', Muzaffarpur me` jab Aacarya Pt. Ambika Datta Sharma ke saath, Brahmacaari log Veda ke saswar PaaTh karat rahan, ta saikaRo log okaraa ke khaali dekhate naa rahlan, baluk oh me` aapan beTaa, bhateejaa logano ke Brahmacaari bane khaatir bhejat rahan.
Aajo jab kuch log Veda PaaTh karelaagelan, ta Dher log sunanihar aa dekhanihaar jamaa ho jaalan. Ehe ha “drishya-Shravya- kaavya” ke prabhaav. Ehi tarah ke prabhaav Dans-Draamaa, Geet-Sangeet ke holaa, caahe uu 'reel pa hokhe ya rial', TV pa caahe Cinemaa me`, caahe NeT pa, naa ki kaagaj pa.
MoTaa moTee ham kah sakataani ki gail kaagaj- pothi ke Sahitya ke tilism! Mobaail ke jamaanaa me` aaj kaagaj ke citThi fuss!!
Although Bhojpuri originated between 300 CE to 400 CE during the reign of King Bhoj Raajaa, whose rule spread from 'A to A' Assam to Afghanistan but now itself the literature of Bhojpuri is developing fast throughout the world in the form of ‘Audio-visual-Art’ on TV, film, Cinema, and www.
In early 20th Century when the Brahmachaaris used to do Oral Recital of Rigveda (The Singing Treasure of Knowledge) and other Vedas in Modafalpuram (present Muzaffarpur, India) with Acharya Pt. Ambika Datta Sharma, hundreds of people young and old, men and women, boys and girls used to watch and listened the same. Not only this, the rich and poor used to send their sons, nefews etc to Lokamanya Brahmacharyashram as Brahmacaari.
Such is the strength of "Audio Visual-Art"; adopted now by the "Bhojpuri Language".
Bhojpuri was born 1700 to 1800 years ago from now (2017 CE) when the use of Paper was rare. Bhojpuri People live in 'real scientific world', not in the World of imaginations full of lies and often based on lies written in the form of 'Stories and Novels' what is popularly called Literature or Sahitya.
1.3 Pasaraav, Vistaar: [Spread]:
Aaj Bhojpuri Bhaasaa, Sansaar ke 5 Mahaadesan ke dasio desan me` 20 - 25 karoR bolewaalaa log baaRan*3. Ekar Saahitya “drishya-shravya-kaavya” ke roop me` hokhe ke kaaran, aaj Bhojpuri ke psaraav globali din dugunaa raat cargunaa horahal baa.
Today Bhojpuri Language is spoken by 200 to 250 million people in dozens of countries spread over 5 Continents*3. Bhojpuri literature with its ‘AuDio-visual-art’ is growing by lips and bounds.
Ee baat puraanpanthi saahityakaar logan ke samajha ke baahar laagataa, je aajo kavitaa maane avaigyaanik ‘jhooTh ke moTari’-e samajhelan, upanyaas me` jhooTh-mooTh, alool jalool ke baat likhal rahelaa. Eehe haalat adhikaa`s kahaanio ke baa.
This is not understandable by the literary persons of old school for whom by and large, literature means Stories and Novels full of unscientific, un-natural write-ups packed with bundles of lies.
*1. History written by Western Historians is mum, not only on Raajaa Bhoj but also on his ancestor, Chakravarti Raajaa Vikramaaditya (of Mahaakavi Kaalidas fame with Raajdhaani at Ujjain, not Patna); the 'Vikramaabda' started about 57 years before the start of Khristyaabda: 0 AD or 0 CE.
Since Indians are reckoning, counting and celebrating the colorful day every year as 'Start of the New Year, known as 'Vikramaabda' or 'Vikram Samvat' after the end of Holikaa Dahan day on which almost all Indian festivals are celebrated; some Bhojpuria log simply laugh at the History written by Western Historians or by their followers.
*2. Jaha`waa se Mahaatmaa Gaandhi Sri: 9017 [09.04.1917 AD] ke din Pt. Ambikaa Datta Sharmaa ke ‘Gyaanpur’, district Bhojpur, Bihaar ke ghar se Bhaarat ke A`greji Saasan se Swatantrataa ke laRaai suru bhail.
*3. Vistaar: Bhojpuri ke vistaar hamani ke ‘Bhojpur' (Bhopaal ke najdeek, Madhya Pradesh), se le ke Bhojpur jilaa, Bihaar, aur feru ‘Ara, Chapra, Ballia’ Bihaar aur Uttar Pradesh se nikal ke aaju ke Bhaarat ke UP, Dilli, Bihaar, JhaarkhanD, ChattisgaD*a, Madhya Pradesh, Pachimi Bangaal (Aasansol, Raaniganj, Durgaapur, 24 Paragnaa, Haaoraa, Kolkaataa aadi me`), Assam; 9 Praantan me`; aur Mumbai, Raurkela, Vishaakhaapattam, Allahaabaad, Bangaluru, NCR Delhi, aadi saharan me`; auru Bhaarat se baahar Nepaal, Pakistaan, Maurisas, Guyanaa, Surinaam, Trinidaad, Singaapore, Fiji me`; fer thoR bahut Holland, Malaysiaa, UganDaa, USA, Germany
(17 000), EnglainD, AusTraliaa, Banglaadesh, jaisan beeso desan me` failal baa.
[Expansion: Starting from Bhojpur (near Bhopal, Madhya Pradesh) and from "The Triangle of Ara, Chapra and Ballia" in Bihar and Uttar Pradesh, today in India Bhojpuri is used UP, Dilli, Bihar, Jhadkhand, Chattisgarh, MP, West Bengal, (Asansol, Raniganj, Durgapur, 24 Paragna, Haora, Kolkata etc.), Assam: in 9 Provinces; and Mumbai, Rourkela, Vishakhapattanam, Allahabad, Banglore, NCR Delhi, and outside India in Nepal, Pakistan, Mauritius, Guyana, Surinam, Trinidad, Singapore, Fiji; and to some extent in over 20 countries like Holand, Malaysia, Uganda, USA, Germany (17 000), England, Australia, Bangladesh.]
[The UPA Government of India has put hurdle in getting proper place of Bhojpuri among the languages of the World by not including Bhojpuri in the Eighth Schedule of the Constitution of India and and depriving Bhojpuri her proper position right from the independence of India.]
!.4 Bhojpuri ke Bikaas me` Sinemaa ke Sthaan:
[The Place of Cinema in the Development of Bhojpuri]:
Aise ta~ Bhojpuri Vikramaabd: 210 me`, Sri: 7367 me` janam bhail, baakir Sri: 9000 [Beesavi Sadi] se ekar bikaas je gati pakaRalas, ta~ ee ab ruke waalaa naikhe, aur aage calate jaai, baD*ate jaai.
Eh me` Bhojpuri Sinemaa ke bahut baRahan haa`th baa.
[As we know Bhojpuri started in 267 AD, but in the 1900 onwards (Twentieth Centuri AD) the way its growth started, it now grows and grows, In this the credit goes to Bhojpuri Nautanki & Cinema. Who is not aware of Nautankis of Bhikhaari Thaakur, Cinemas of Naazir Hussain, Kum Kum in 'Gangaa Maiyaa tohe Piyari CaD*aibo', 'Sasuraa BaRaa Paisaa Waalaa' aadi.]
Ab ta~ Bhojpuri sinemaa ke baaD*e aa gail baa. Dher daxin Bhaarateeya sinemaa ke Bhojpuri me` dhaRalle se Dab kail jaataa.
[Now Bhojpuri Cinema is flooded everywhere. Many South Indian films are being dubbed in Bhojpuri.]
Jah`waa log Bhojpuri kabahu` naa bolat rahan, uu`ha`uu ab log Bhojpuri sinemaa ke baRaa caaw se dekhelan, jaise Mithilaa ke Darbhangaa Jilla, Bajjikaa ke Mujaffarpur ab “Muzaffarpur, Bhopuri Film Citi” ban gail baa.
[Where nobody was speaking Bhojpuri, now there also people enjoy Bhojpuri Cinema such as in Darbhanga District of Mithila, Muzaffarpur of Bajjika region has now become Muzafaarpur, Bhojpuri Film City.]
2. Bhojpuri Bhaasaa ke KoD aa Upbhaashaa:
[Language Code of Bhojpuri and its Dialects]:
2.1 Bhojpuri ke Language KoD: ISO: 639-2: bho
[Language Code of Bhojpuri: ISO 639-3: bho – inclusive Code
: hns – Caribbean Hindustani
2.2 [Eleven Dialects of Bhojpuri are shown below:]
Bhojpuri ke 11 Upbhaashaa neece dekhi`: Bhojpuri:
2.2.1 Daxini Maanak Bhojpuri, [Southern Standard]:
Bhojpur, Rohtaas, Kaimur, Baxar (all 4 of Ara, Chapra, Ballia Triangle me`), Saaran, Siwaan, Gopaal Ganj (all 3 of Ara, Chapra, Ballia Triangle me`) in Bihaar, and Balliaa (of Ara, Chapra, Ballia Triangle), and Eastern Ghaazipur in Uttar Pradesh, Palaamu, Raanchi in JhaarkhanD, Sargujaa (Ambikaapur) in ChattisgarD*a.
2.2.2 Uttari Maanak Bhojpuri, [Northern Standard]:
[Deorea, Gorakhpur, and Basti in Uttar Pradesh, Champaran East and West in Bihar.]
2.2.3 Pascimi Maanak Bhojpuri, [Western Standard]:
Vaaraanasi, AazamgaD*a, Mirzaapur, Ghaazipur Uttar Pradesh me`.
2.2.4 Naagpuria:
Chotaanaagpur ke Palaamu Jilla je ab JhaarkhanD Praant me` baa, aur ChattisgaD*a ke Sargujaa (Ambikaapur) Jilla me` ekaraa ke bolal jaalaa.
(BaghelkhanDi ke roop me` ee Madhya pradesh me` bolal jaalaa, baakir ee log ekaraa ke Bhojpuri naa maane, eh se ekaraa ke ham eehaa` Bhojpuri me naikhi let.)
2.2.5 Nepaal me` Bhojpuri ke 4 roop, Upbhaazaa baa:
[4 dialects of Bhojpuri in Nepal]:
Thaaru Bhojpuri, Mdhesi, Domraa, Musahri
2.2.6 Maurisas me` Maurisian Bhojpuri [Mauritian in Mauritius]:
2.2.7 Fiji me` Fijian [in Fiji 'Fijian Bhojpuri']:
2.2.8 'Kaireebian Bhojpuri' Guyanaa me`
[Caribbean Hindustani in Guyana]:
2.2.9 Surinaam me`: Surname [in Surinam: Surname]:
2.2.10 'Kaireebbian Trinidaadi Bhojpuri' Trinidaad aur Tobago me`:
[in Trinidad & Tobago: Caribbean Trinidadi Bhojpuri]:
2.2.11 ‘AntarrazTreey Global Bhojpuri’ poore Sansaar me`, SiTi sab me` jawan Bhojpuri holaa, je me` dosar lokal bhasaa ke sabd aur kahaauto milal rahelaa, jaisan eehaa` likhal baa:
['International global Bhojpuri' used all over the world and in many Metros written in Roman or Devanadari script using many local words and phrases.]
Jaisan ki “AntarraazTreey Bhojpuri eSkool” pa likhal baa, dekhi` Google Blogger pa [in all over the World either with Roman Script or Devanaagari Lipi me`, as shown in the book “Pracalit Bhojpuri” on www.google.com and explained by “International Bhojpuri eSkool” on Blogger www.google+.com , and on the regular Publications of “भोजपुरी Mitram global Bhojpuri eDainik” on www.bhojpurialog.blogspot.com and elsewhere like the book entitled “Kaliyug me Satyug” in Bhojpuri and English on www.scribd.com .]
2. Bhojpuri ke sahi sthaan Sansaar ke 15 sabse Pracalit bhaazaa ke beec, Sri: 9100 me` 6m baa, 'Bangaali aur Portugeez' ke beec.
Source: Ethnologue.
[The position of Bhojpuri among the 15 most common languages of the world in 2000 AD is 6th between Bengaali and Portugese.]:
Sl.no. Language Speakers*, mln Countries**
Kr.Sa` Bhaasaa Bolelan Desh Sa`
1. Mandarin, Cini Chinese 874, 16
2. Hindi, Bhaarat India 366, 17
3. Angreji English 341, 104
4. Speni Spanish 327 se 358, 43
5. Bangaali, India, B'des 207, 9
6a. Bhojpuri, 205, 12
6. Portugaali Portugese 176, 33
7. Rusi Russian 167, 30
8. Japaani Japanese 125, 26
9. Garman German, Standard 100, 40
10. Koriaai Korian 78, 31
11. Fransisi French 77, 53
12. Wu Cini Chinese , Cin 77, 1
13. Javaani Javanese 75, 4
14 Yue Cini Chinese 71, 20
15. Telagu, Bhaarat 69, 7
Sa`ket: * Approximate numbers of native speakers.
** Number of countries with substantial speakers
6a. Number of Bhojpuri speakers is based on various sources like 'Times of India', IGNOU, New Delhi, The Hindu.
4. Sansaar me` Bhojpuri ke Lokapriyataa:
[Popularity of Bhojpuri in the World]:
Ago भोजपुरी ke Blog: www.bhojpurialog.blogspot.com pa
‘AntarraasTreey Bhojpuri eSkool’ aur ‘Mitram global Bhojpuri’ ke kuch post ke dekhe waalaa logan me` sab se jaadaa log Garmani ke rahan, fer dosara sthaan pa Bharat ke log rahan, teesaraa sthaan pa USA rahe. Kawano din USA pahilaa sthaan pa holaa.
Ekaraa baad ee postan ke dekhe waalaa logan me` UK, Malysia, Astralia, S. Koria, S. Afrika, Ugaandaa, Sudaan aadi se rahe.
Upar se Sansaar me` Bhojpuri ke lokapriyataa saaf pataa calataa. Eh se auru kaa likhi`.
5. Bhojpuri Saahitya: [Bhojpuri Literature]:
Pahilahi` kahal gail baa ki Bhojpuria Log Saccai, Eemaandaari, 'Vasudhaiva kuTumbakam', pa viswaas karelan, je se Bhojpuri Saahitya ke "Drishya-Shravya-Kaavya" me` holaa; na ki 'jhooTh ke MoTari' jekaraa ke log moTaa-moTi Saahitya kahelan je me` Katha, Kahaani, upanyaas, kavitaa ke naav pa jhooTh-foos ke baat likhal jaalaa aur jekar Satya, Saccai, Vaigyaanik tathya se kawano samband naa hokhe.
Aaj Sansaar me` katanaa log Satyavaadi baaRan? Lekhak ee maanelan ki "Aaj ke Duniyaa me` aadmi Raam (Bhaarat ke Cakravarti raajaa Dasrath ke Putra) ban ke naa rah sake, aadmi ke Krisna (Vaasudeva, aur rajaa Ugrasen ke parnaati) bane ke paRi; naa ta unkaa ke '13 desan ke samooh Soviat Sangh, jahaa Satyugi log rahat rahan ehi Kaliyuge me`' jaisan khatam ka diaai. Dekhi`: "Kalyug me` Satyug" at www.google.com Aisan haalat me` ham Bhojpuri Saahitya pa kaa kahi`, kaahe ki Bhojpuri Saahitya ta~ "Drishya-Shravya-Kaavya" ke roop me` baa.
Eh se ham kahataani ki Bhojpuri Saahitya puraatan "Shruti Smriti" ke vistaar ka ke "Drishya-Shrava-Kaavya" ke roop me` baa. Je 'dekhal jaai aur Sunal jaai uuhe kahal jaai caahe okare ke rekorD kail jaai.
Eh me` kapolkalpanaa ke na ke baraabar staan baa, jaisan ki baaki Bhaasaa sab ke Saahitya me` paawal jaalaa.
Eh sab se Bhojpuri me` Saahitya ke bahut kami baa. Dekhi` Bhojpuri Sahitya ke karnadhaar, aguaa ke baa:
*1. Mahaan Raajaa Bhoj: Vikramaabda: Sri: 7400 [3rd. Centuri AD]
Inkare naav pa 'Bhojpuri Bhaasaa' ke naav paral baa:. [History written by West or their followers in India are mum on Bhoj Raajaa and his ansester Cakravarti Raajaa Vikramaaditya whose Capital was Ujjain, Kalidas Poet]
*2. Sant Kabir das: Sri: 8397 [1297 AD]
Sant Kavir das ke Bhojpuri ke Pahilaa kavi aur Saahityakaar kahal jaalaa.
*3 Bhikhaari Thaakur: Bhojpuri ke Sekspiar.
Ago inkar kiriti me` ham Chaparaa Shahar me` inkaa ke Shri Raamcandra ji ke Raghubansh ke pahile ke 64 piD*i ke naav kah kah ke geet gawalan.
*4 Bhojpuri Lok Geet: Anganit
'Bataniya tut lai...' Film: Bhojpuriaa Chokra
*4.1 Bhajan: Anganit
'Sakhi man mahal me` naa laage....' : Pawan Singh
Bhojpuri Shiv Bhajan.
'Mat jaa re jogi...' : Vishaal Sadbhaawanaa
*4.2 Sandhya Paraati:
*4.3 Jhoomar:
Gaayikaa: Reetu, Soni Cauhaan, Sheelaa Raawal,
'Kekraa hi haa`the laal cad*i...' Gaayikaa: Reetu, Soni Cauhaan, Sheelaa Raawal
'Beli fulwaa fulelaa cameli...'
*4.4 Badhaiyaa:
*4.5 Shaadi ke Geet:
*4.6 Birhaa:
*4.7 ChaTh Geet:
'Sange jaaib e balam ji Suraj ke rath...' T-Series
'Kerawaa je farelaa ghawadh se...' :Sab log
*4.8 Holi Geet:
*4.9 Diwaali Geet:
*4.10 Alhaa Udal:
*4.11 Mausam Kavi:
Kavi Ghaagh:
Naa Maaghe jaaR, Naa meghe jaaR;
Jab bahe bayaar, tab jaaRe jaaR.
*4.12 Gaari Vyang:
*4.13 Ha`so~R, Kaumik:
'Balmaa ga`waar ...'
'Kaha jhaRelaa....'
*4.14 Kavit:
*4.15 Aadhunik Bhojpuri Geet, Disk pa
'Bataniya tut lai...' Film: Bhojpuriaa Chokra
*4.16 Dusar:
'SiTTi maarataa injanwaa.' Gawaniyaa: Kalpanaa
'Chalkaa da labh ke masine ...' : Kalpanaa
'Dilli ke Sarkaar babal jaai ...' :Kalpanaa
'Udham coliyaa me` macaawelaa ...' Kalpanaa
*4.17 Kitaab:
"kaliyug me` Satyug" Lekhak: Dr Pt Deo Dutta Sharma at www.scribd.com
'Bhojpuri Bhaasaa aur Saahitya' [Bhojpuri Bhasa aour Sahitya] Lekhak: Udaynaraayan Tiwaari www.archive.org eBook.
Aur dher Dusar kitaab.
*4.18 Bhojpuri AuDio, VeDio Disk: 566 albums
'Basanti bayaar bahe.....' (Dher kalaakaar log)
'Hunkar Holi.....' (Dher kalaakaar log)
'Holi 2014 ke......' (Dher kalaakaar log)
'Memorable Bhojpuri love songs....' (Dher kalaakaar log)
'Fonave ke Kadi.....' Vinit Kumaar
....... aadi
*4.19 Bhojpuri AuDio, ViDeo Disk: 16 albams:
Bhojpuri Film Songs
Kasam Vardi ke. Desh Pardesh. Pyaar Mohabbat
Jindaabaad .... aadi.
6. Bhojpuri Saahitya Academy, Madhya Pradesh, Direktar: Sri Nawal Shukla:
There are about 1.6 million Bhojpuriaas in MP living in Bhopaal, Indor, Satnaa, Jabalpur, Gwaaliar, and Gunaa: Bhojpuri Ektaa Manc ke Kunwar Prasad ke anusaar. Eh me` Baghel khanDi ke naikhe lel gail je baastaw me` 95% Bhojpurie ha.
7. Bhojpuri Academies:
7.1 Bhojpuri Saahitya Ekedemi, Madhya Pradesh
[Bhojpuri Sahitya Academy, Director: Sri Nawal Shukla]
7.2 AntarrazTreeya Bhojpuri eSkool, NCR Dilli, Bhaarat
[International Bhojpuri eSkool, Principal: Devadoot S.] www.bhojpurialog.blogspot.com
7.3 Bhojpuri Ekedemi Bihaar
[Bhojpuri Academy Bihar, Chairman: Dr RK Dubey]
7.4 Maithili Bhojpuri Ekedemi
[Maithili Bhojpuri Academy
7.5 Bhojputi Gaanaa Sansthaan, Saasaaraam
[Bhojpuri Singing institute, Sasaram, Bihar.]
8. Famous Bhojpuriaa Log: Bhojpuri = bho
Bhojpuriaa Kaamkaaj [Profession] Birth Year Desh
Caa0Iakya, Kautilya Viznugupt, Economist &
Political Science Guru 370 BC Bhaarat
Ashok Maurya, Pracaarak of Buddhism
Poore Asia me`. 304 BC Bhaarat
Kabir Daas, Sant, bho 1297 Bhaarat
Tulsi Daas, Sant, Ramaayan, bho 1497 Bhaarat
Baabu Ku`ar Singh, 1857 Angarejo` se
LaRaai auru 1777 Bhaarat
Dr Raajendra Prasaad, 1 laa PresiDenT 1884 Bhaarat
Bhikhaari Thaakur, Bhojpuri NaaTakkaar 1887 Bhaarat
Bhojpuri Dance, Nautanki Guru
Sivapoojan Sahaaya, Bhojpuri vyakar0Ii, Lekhak 1893 Bhaarat
Pt. Ambika Datta Sharma, Sanaatanaarya, Samaaj
Sudharak Aacaarya, Guru 1896 Bhaarat
Seevoosagur Ramgoolam, Maurisas ke Pahilaa PM. 1900 Mauritius
Jayprakaash Naaraayan, Samaajvaadi, raajnitigya 1902 Bhaarat
Haribans Raai Baccan, Poet, writer 1907 Bhaarat
Sucitaa Kriplaani, Purva CM, UP 1908 Bhaarat
Kedaar Pandey, Purva. CM, Bihaar 1913 Bhaarat
Sampoornaanand, Purva. CM, UP 1914 Bhaarat
Premcand, Lekhak 1016 Bhaarat
Naazir Hussain, Cine Actor Hindi,
1st Bhojpuri Cinema in 1963 1922 Bhaarat
“Gangaa Maiyaa Tohe Piari Cad8aibo”
Dr Iswarduth Nundlall, Music Guru 1926 Mauritius
Dr Ramkaran Sharmaa, Sanaatanaarya
Sanskrit Scholar, Author, 1927 Bhaarat
Pt Hari Prasaad, icon Sanatandharma
Swaha International 1927 Trinidad
Bindeswari Dubey, Purva. CM, Bihaar 1927 Bhaarat
Candrashekhar, Purva Pradhaan Mantri 1927 Bhaarat
Anirud Juganauth, PresiDent, Maurisas 1930 Mauritius
Dr Pt Deo Dutta Sharmaa, Journalist, Scientist, inventor,
Technolgist, Author, Editor 1939 Bhaarat
“eMitram” Sanskrit Dainikam International Bho eDainik
Kumkum, Zaibunnisaa, Cine Actress hi, bho
Acted in 115 & 1st Bho film: 1940? Bhaarat
‘Gangaa Maiaa Tohe Piari CaD*aibo’
Sewpaul, Dhamaakaa Group Music 1941 Mauritius
Amitabh Baccan, Cine Staar Hindi 1942 Bhaarat
Bindeshwari Pathak, Sulabh Saucalay, 1943 Bhaarat
Dr Naveen Candra Ramgoolam, PM. Maurisas 1947 Mauritius
Laaloo Prasaad Yadav, Purva CM, ruend Bihar
for 15 yr 1948 Bhaarat
Raajnaath Singh, Purva CM UP, Politician 1951 Bhaarat
Ms Kamla Persad Bessesser, Prime Minister 1952 Trinidad
Ms Ravari Devi, Purva. CM, Bihaar 1956 Bhaarat
Bhagat Jagdeo, PresiDenT 1964 Guyanaa
Ravi Kisan, Cine Actor
Bhojpuri Films > 200 Film 1971 Bhaarat
Manoj Tiwaari, Bhojputi Singer,
Cine Actor 1973 Bhaarat
Kalpanaa Patowaary, Bhojpuri Singer, icon 1978 Bhaarat
Sambhaavanaa Seth, Dancer, Bhoj Singer 1982 Bhaarat
Antaraa Biswaas, CineActress
50 Bhojpuri Films 1982 Bhaarat
(Continued)
राउर सुझाव के स्वागत बा . Rauaa logan ke sujhaav aamantrit baa. Your suggesions are welcom
ओरा गइल Oraa gail. The End.
29.10.2017
Bhojpuri Journal: 14.08.9117
No comments:
Post a Comment